เลขาธิการ สวทน. เยือนองค์การยูเนสโก สาธารณรัฐฝรั่งเศส

26 กันยายน 2561  


ดร.กิติพงค์ พร้อมวงค์ เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) ร่วมการประชุมคณะกรรมการระหว่างประเทศว่าด้วยชีวจริยธรรม ครั้งที่ 25 (25th Session of the International Bioethics Committee : IBC) และการประชุมคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยชีวจริยธรรม (Intergovernmental Bioethics Committee: IGBC) ระหว่างวันที่ 10 – 14 กันยายน 2561 ณ องค์การยูเนสโก สำนักงานใหญ่ กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส  พร้อมเข้าร่วมหารือกับผู้แทนของยูเนสโก เพื่อเตรียมการจัดการประชุมคณะกรรมการระหว่างประเทศว่าด้วยชีวจริยธรรม ครั้งที่ 26 (26th Session of the International Bioethics Committee : IBC) และการประชุมคณะกรรมาธิการโลกว่าด้วยจริยธรรมในความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ครั้งที่ 11 (The 11th Session of the World Commission on Ethics of Scientific Knowledge and Technology : COMEST) ซึ่งประเทศไทย โดยกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และกระทรวงศึกษาธิการ จะร่วมกันเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมในปี 2562

 



โดยการประชุมครั้งนี้ ได้มีการหารือในหลายประเด็น อาทิ Genome editing: Why ethics matter ซึ่งเป็นการหารือเพื่อหาแนวทางร่วมกันในระดับนานาชาติในการแก้ปัญหาความท้าทายในการประยุกต์ใช้เทคนิคการปรับแต่งจีโนมและผลกระทบทางจริยธรรมที่เกี่ยวข้อง การหารือหัวข้อ Genome editing: Why ethics matter รวมถึงหัวข้อ Artificial Intelligence: Reflection on its complexity and impact on our society ที่มีการสะท้อนทางด้านจริยธรรมของ AI ที่ที่ประชุมเห็นว่าเป็นเรื่องสำคัญและเร่งด่วน โดยมีประเด็นจริยธรรมสำคัญ เช่น การปฏิสัมพันธ์กับมนุษย์ ความเข้าใจของคนและสังคม การลดการจ้างงานในอนาคต ความปลอดภัยและความไว้ใจระหว่างคนและ AI ในอนาคต เป็นต้น ทั้งนี้ที่ประชุมยังเห็นว่า ในอนาคต AI และหุ่นยนต์จะเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในสังคม ดังนั้นควรมีการจัดทำหลักสูตรการเรียนการสอนและการเพิ่มทักษะบางประการ เพื่อเสริมสร้างการปรับตัวหรือการเปลี่ยนแปลงจากระบอบสังคมเดิม  รวมถึงการสร้างกฎระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับหุ่นยนต์ ที่จำเป็นต้องอยู่บนพื้นฐานคุณค่าและหลักการทางด้านจริยธรรม และการสร้างจรรยาบรรณในวิชาชีพนักออกแบบหรือพัฒนาหุ่นยนต์ในระดับชาติและระดับนานาชาติเป็นสิ่งจำเป็น โดยคุณค่าและหลักการควรอยู่บนพื้นฐานและให้ความสำคัญของศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ความเป็นส่วนตัว ความอิสระ ความปลอดภัย ความรับผิดชอบ และความยุติธรรม เป็นต้น ตลอดจนด้านนโยบายที่ที่ประชุมเห็นว่าแต่ละประเทศควรเน้นประเด็นของการสร้าง Co-creation สำหรับการพัฒนานโยบาย AI หรือเทคโนโลยีอื่นๆ ซึ่งคือการสนับสนุน ส่งเสริมความร่วมมือกันระหว่างวิทยาศาสตร์และสังคม ซึ่งไม่สามารถแยกออกจากกันได้




นอกจากการเข้าร่วมประชุม ณ องค์การยูเนสโก สำนักงานใหญ่ ตามรายละเอียดข้างต้นแล้ว ในวันที่ 14 กันยายน 2561 เลขาธิการ สวทน. ยังได้เดินทางไปศึกษาดูงาน ณ Directorate for Research & Innovation หรือ DGRI ซึ่งเป็นหน่วยงานที่อยู่ภายใต้ Ministry of Higher Education, Research and Innovation ของสาธารณรัฐฝรั่งเศส โดยเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบในการจัดทำนโยบายที่เกี่ยวข้องกับงานวิจัยและนวัตกรรม รวมทั้งผลักดันการขับเคลื่อน และยังเป็นหน่วยงานที่กำกับดูแลหน่วยงานวิจัย มหาวิทยาลัย และสภาวิจัยแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส เป็นต้น ซึ่งการศึกษาดูงานครั้งนี้ เพื่อเป็นการเรียนรู้รูปแบบการทำงาน อุปสรรค ความท้าทายในการดำเนินงาน และนำมาถอดบทเรียนเพื่อนำมาเป็นแนวทางในการปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย ซึ่งการดูงานดังกล่าวเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการวางแนวทางและรูปแบบการทำงานของหน่วยงานภายใต้กระทรวงใหม่ที่กำลังจะเกิดขึ้นในเร็วๆ นี้ด้วย