สวทน. ร่วมปฏิรูปการบริหาร วทน. อาเซียน และเสริมสร้างความเข้มแข็งของฝ่ายเลขานุการอาเซียน

8 มกราคม 2561  

 
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) เข้าร่วมประชุมเฉพาะกิจเพื่อทบทวนแนวปฏิบัติของการประชุมรัฐมนตรีสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือ อาเซียน (Association of South East Asian Nations: ASEAN) ว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และกำหนดบทบาทการดำเนินงานของคณะกรรมการอาเซียนว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวมถึงเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของฝ่ายเลขานุการอาเซียนด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (Ad-hoc Meeting on the  Review of Term of Reference of ASEAN Ministerial Meeting on Science and Technology, Committee on Science and Technology, and Science and Technology Division of ASEAN Secretariat) ระหว่างวันที่ 16-17 พฤศจิกายน 2560 ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ โดยมี ดร.กาญจนา วานิชกร ผู้ช่วยเลขาธิการ และนางสาวสุนทรี นามลิวัลย์ นักพัฒนานโยบาย ด้านการต่างประเทศและนโยบายการทูตวิทยาศาสตร์ เป็นผู้แทน สวทน. ร่วมการประชุมฯ
การประชุมดังกล่าวดำเนินการตามมติที่ประชุมคณะกรรมการอาเซียนว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ครั้งที่ 73 เมื่อระหว่างวันที่ 17-18 ตุลาคม 2560 ณ กรุงเนปิดอว์ สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา เพื่อทบทวนและกำหนดแนวปฏิบัติของอาเซียนให้มีความครอบคลุมและตอบโจทย์ยุทธศาสตร์ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของอาเซียนให้มากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่ประชาคมอาเซียนมีพัฒนาการในด้านต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง ภายใต้ 3 เสาหลัก อันประกอบด้วย เสาหลักแรก ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน (ASEAN Political-Security Community: APSC) ที่มุ่งให้ประเทศในภูมิภาคอยู่ร่วมกันอย่างสันติ มีระบบแก้ไขความขัดแย้งระหว่างกันโดยสันติวิธี มีเสถียรภาพอย่างรอบด้าน มีกรอบความร่วมมือเพื่อรับมือกับภัยคุกคามความมั่นคงทั้งรูปแบบเดิมและรูปแบบใหม่ เพื่อให้ประชาชนมีความปลอดภัยและมั่นคง เสาหลักที่สอง ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (ASEAN Economic Community: AEC) ที่มุ่งให้เกิดการรวมตัวกันทางเศรษฐกิจและการอำนวยความสะดวกในการติดต่อค้าขายระหว่างกัน อันจะทำให้ภูมิภาคมีความเจริญมั่งคั่ง และสามารถแข่งขันกับภูมิภาคอื่น ๆ ได้ และเสาหลักที่สาม ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน (ASEAN Socio-Cultural Community: ASCC) ที่มุ่งให้ประชาชนแต่ละประเทศอาเซียนอยู่ร่วมกันภายใต้แนวคิดสังคมที่เอื้ออาทร มีสวัสดิการทางสังคมที่ดี และมีความมั่นคงทางสังคม อย่างไรก็ดี ในขณะเดียวกัน ปัจจุบันอาเซียนก็กำลังเผชิญกับความท้าทายใหม่ด้านภูมิรัฐศาสตร์ที่เกี่ยวกับความร่วมมือและการรวมตัวของภูมิภาค จึงมีความจำเป็นที่จะต้องทบทวนและกำหนดแนวปฏิบัติ บทบาทการดำเนินงานและสร้างความเข้มแข็งขององค์กรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่สำคัญของอาเซียนทั้ง 3 องค์กรข้างต้นให้สอดรับกับกระแสการเปลี่ยนแปลงและความท้าทายที่เกิดขึ้น ทั้งนี้ ผลการประชุมฯ จะนำเข้าเป็นวาระเพื่อหารือในการประชุมคณะที่ปรึกษาของคณะกรรมการอาเซียนว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอย่างไม่เป็นทางการ ซึ่งมีกำหนดจะจัดขึ้นในวันที่ 15-18 มีนาคม 2561 ณ กรุงเทพฯ เพื่อจัดทำเป็นข้อเสนอแนะต่อที่ประชุมคณะกรรมการอาเซียนว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ครั้งที่ 74 ซึ่งมีกำหนดจะจัดขึ้นในวันที่ 8-11 พฤษภาคม 2561 ณ จังหวัดเชียงใหม่ ต่อไป

อนึ่ง สำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) เป็นผู้แทนประเทศไทยในคณะที่ปรึกษาของคณะกรรมการอาเซียนว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (Board of Advisers to Committee on Science and Technology: BAC) โดยแรกเริ่มจัดตั้งขึ้นเมื่อปี 2532 ภายใต้ชื่อคณะที่ปรึกษากองทุนวิทยาศาสตร์อาเซียน (Advisory Body of ASEAN Science Fund: ABASF) ซึ่งมีหน้าที่ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการบริหารกองทุนวิทยาศาสตร์อาเซียนแก่คณะกรรมการอาเซียนว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และในปี 2545 ได้มีการจัดตั้งคณะที่ปรึกษาขึ้นอีกหนึ่งคณะภายใต้ชื่อคณะที่ปรึกษาด้านแผนปฏิบัติการว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอาเซียน (Advisory Body on the ASEAN Plan of Action on Science and Technology: ABAPAST) มีหน้าที่ทบทวน จัดทำและติดตามการนำแผนปฏิบัติการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของอาเซียน ปี 2550-2558 (ASEAN Plan of Action on Science and Technology 2007-2015: APAST) ไปปฏิบัติ ต่อมา ภายหลังจากที่ประชุมรัฐมนตรีอาเซียนว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ครั้งที่ 16 วันที่ 6 พฤศจิกายน 2558 ณ กรุงเวียงจันทน์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เห็นชอบแผนปฏิบัติการด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของอาเซียน ปี 2559-2568 (ASEAN Plan of Action on Science, Technology and Innovation 2016-2025: APASTI) รัฐมนตรีอาเซียนว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เห็นพ้องให้รวมคณะที่ปรึกษากองทุนวิทยาศาสตร์อาเซียนและคณะที่ปรึกษาด้านแผนปฏิบัติการว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอาเซียนเข้าด้วยกันภายใต้ชื่อใหม่ว่า คณะที่ปรึกษาของคณะกรรมการอาเซียนว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (Board of Advisers to Committee on Science and Technology: BAC) โดยมีหน้าที่ดังนี้ (1) ให้คำปรึกษา จัดทำและติดตามผลการดำเนินงานของคณะกรรมการอาเซียนว่าด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาและดำเนินการตามแผนปฏิบัติการด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของอาเซียน ปี 2559-2568 ให้เกิดผลเป็นรูปธรรม และ (2) อำนวยความสะดวกและสนับสนุนการดำเนินโครงการและกิจกรรมต่าง ๆ ที่ได้รับความเห็นชอบภายใต้แผนปฏิบัติการด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของอาเซียน ปี 2559-2568 และบริหารเงินทุนที่ได้รับจากกองทุนวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมอาเซียน (ASEAN Science, Technology and Innovation Fund: ASTIF)